Richtinggevoel helpt je richting je doel

I'm a legal alien, ik ben bedrijfskundige in het onderwijs

Want, zo voel ik me wel eens. Onderwijs is het domein van onderwijskundigen, van pedagogiek en didactiek. Wat heeft een bedrijfskundige daar nou te zoeken, een technisch bedrijfskundige nog wel.

Nou, juist omdat ik niet van pedagogiek en didactiek ben, heb ik als bedrijfskundige wat te zoeken in onderwijs.
Huh? Wat? Sta me ajb toe dit toe te lichten.

Onderwijs gaat veel over inhoud. Over hoe je het beste kunt leren wat betreft vorm, inhoud, tijd, ruimte en al het overige. Daar heb ik zeker een mening over, toch zit hier niet primair de bedrijfskundig toegevoegde waarde.
Onderwijs zit in een bepaald systeem. Een systeem dat al eeuwen in basis hetzelfde is. Daar is al veel over geschreven, het zou allemaal anders moeten. Gepersonaliseerd leren, 21th century skills, flip the classroom en nog wel veel meer punten die bereikt moeten worden.
De vraag is natuurlijk: moet dat echt? Waarom bijv. gepersonaliseerd leren? En waarom op jouw school? Pas als deze vragen goed zijn beantwoord, en er een helder gedeeld beeld bij is, dan kun je beginnen!

Dan kun je gaan veranderen, van A naar B. Iedereen moet er van doordrongen zijn dat A niet meer wenselijk is. En dat B, het gedeelde beeld van de toekomstige situatie, wèl het streven is. Dan kun je op reis, stappen zetten naar B. Naar wat wèl.

Wie en wat moet er dan veranderen? Het ‘wat’ hangt natuurlijk vooral af van je gedeeld toekomstbeeld. Het ‘wie’ is: iedereen. De leiding moet daar het voortouw in nemen. En dat kan lastig blijken. De schoolleiding bestaat vaker wel dan niet uit ‘omhooggegroeide’ onderwijsmensen. Mensen uit het onderwijs zelf. Met een duidelijke achtergrond in dat waar ze in zijn doorgegroeid. Met dus ook een duidelijke mening over de inhoud.
En dat is goed, een duidelijke mening, maar kan in dit soort gevallen wel eens averechts werken. Als je zelf hebt geleerd in A, hebt onderwezen in A en ‘omhooggegroeid’ bent in A, dan is het lastig om vanuit B te redeneren. Dit is geen schande, dat is zelf ronduit menselijk en logisch. Alleen…. dit helpt het veranderproces niet!

Veranderen, dat is lastig. Met zijn allen tegelijk van A naar B gaan, maakt het nog eens veel complexer. Daarbij is de natuurlijke neiging van de mens om bij twijfel terug te vallen op het oude.

Dat gecombineerd met de inhoudelijke betrokkenheid van ieder persoon in onderwijs, maakt dit bij uitstek een lastige sector om te veranderen. Kijk maar naar de (recente) geschiedenis, en naar de actualiteit. Je ziet voorbeelden genoeg.
Veranderen door mensen die in het systeem zelf zijn omhooggegroeid? Erg lastig. Veranderen door docenten zelf? Dat kan zeker, kijk bijv. naar Leerkracht. Maar, zonder actieve co-operatie en co-creatie met de leiding zal dit nooit snel en grondig genoeg gaan.

Mijn uitnodiging aan het onderwijs in algemene zin is dan ook: vraag hulp van buitenstaanders. Van frisdenkers, van omdenkers.
Mijn uitnodiging specifiek aan directeuren/rectoren/voorzitters CvB is: als je dit verhaal herkent, neem ajb vrijblijvend contact op met me. Ik verklaar graag nader wat je kunt doen om van A naar B te komen.